Over Joep

Water bepaalt steeds vaker hoe we wonen en samenleven. Voor mij begon dat besef niet achter een bureau, maar op plekken waar water verweven is met het dagelijks leven van mensen.

Ik begon bij Sjoerd Soeters, stedenbouwkundige in Amsterdam, waar ik werkte aan ruimtelijke plannen waarin water de stad aantrekkelijker kon maken. Later woonde ik jaren in Vietnam. Daar zag ik de andere kant: water niet als ontwerpmiddel, maar als een gezamenlijke zorg. Tijdens een wijkbijeenkomst bespraken bewoners burenruzies, maar legden ze ook samen geld in voor het ophogen van een dijkje aan de rand van hun wijk. Water was daar geen beleidsvraagstuk. Het was iets waarvoor je samen verantwoordelijkheid draagt.

In Bangladesh, de Ardennen en Valencia zag ik hetzelfde: water dat huizen binnendringt, akkers verzilt, straten stillegt en mensen dwingt hun leefomgeving opnieuw in te richten.

Na de watersnoodramp van 1953 bouwden we in Nederland de Deltawerken, ons verdedigingssysteem tegen hoogwater uit zee. Met de voltooiing ervan leek de strijd tegen het water gewonnen. Maar toen ging de zeespiegel stijgen, werden zomers droger en buien heviger, en daalde de bodem onder onze voeten.

De strijd tegen het water maakt nu plaats voor een andere houding: leven mét water. Begrijpen wat water doet op de plek waar je woont en handelen naar wat die plek vraagt.

Dat noem ik waterburgerschap.

Ik ben Joep Janssen: programmamaker en verbinder in water, ruimte en leefomgeving, met een achtergrond in bouwkunde (TU Delft), beleidsonderzoek (PBL) en internationale samenwerking. Ik zet bewonerskennis en verhalen om in nieuwe perspectieven voor beleid en gebiedsontwikkeling — met oog voor wat er in het gebied leeft.

Bij het Watersnoodmuseum ontwikkelde ik tentoonstellingen en programma's over waterveiligheid en klimaatadaptatie, en bracht ik ooggetuigen, onderzoekers, jongeren en bestuurders met elkaar in gesprek. Mensen die elkaar anders niet vanzelf tegenkomen.

Eerder deed ik onderzoek naar waterrisico's in deltasteden bij het Planbureau voor de Leefomgeving, schreef ik het boek Leven met de Mekong en richtte ik het journalistieke waterplatform Nextblue op. Ik schreef voor De Correspondent, het Netherlands Water Partnership en Vers Beton over stedelijke veerkracht en maakte de film Me and Mekong.

joepjanssen.com is mijn notitieboekje over waterburgerschap — over water, erfgoed en leven in een delta. Hopelijk vind jij tussen de artikelen, verhalen en nieuwsbrief ook iets van je gading.

Vind me op LinkedIn en Bluesky.